Szkolenie Kopel: Budownictwo

Izolatory

Izolatory zbudowane są z materiałów, które charakteryzują się bardzo dużą rezystancją. Zgodnie z pasmowym modelem ciała stałego pomiędzy pasmem przewodnictwa, a pasmem podstawowym istnieje bardzo szerokie pasmo zabronione, które praktycznie wyklucza możliwość wytworzenia ładunków swobodnych mogących być nośnikami prądu w danym materiale.

Stosowane materiały izolacyjne to:
-porcelana
-bakelit
-polwinit
-polietylen
-guma
-preszpan
-mika
-szkło
Izolacja elektryczna występuje w większości urządzeń elektrycznych np. w przewodach, w łącznikach i innych urządzeniach, ale izolatory występujące samodzielnie znajdują zastosowanie w liniach napowietrznych, w stacjach elektroenergetycznych, w rozdzielnicach nn, itp.
Przykłady stosowanych izolatorów:


Porcelanowy izolator liniowy nn typu N, prod. Radpol

Porcelanowy izolator liniowy nn typu S, prod. Radpol

Izolator wsporczy SW4, prod. Elpromet

Izolator wsporczy z tworzywa termoplastycznego do układu 3 szyn płaskich, prod. EATON

Osprzęt elektroinstalacyjny

Do budowy instalacji elektrycznych stosujemy między innymi puszki instalacyjne, szyny montażowe, rury i kanały instalacyjne.

Puszki instalacyjne

Puszki-mogą służych do rozgałęzień obwodu oraz do montażu osprzętu elektrycznego.

Typowe puszki do montażu osprzętu (np. gniazd, łączników itd.) mają średnicę 60mm.

Występują puszki:
-podtynkowe i natynkowe

Puszka podtynkowa Φ60

Puszka natynkowa hermetyczna Fast-Box Φ80, IP55

Puszka natynkowa hermetyczna prostokątna, IP56

-płytkie, głębokie i extra głębokie

Puszki podtynkowe Φ60 przystosowane do łączenia ze sobą, głębokość 40, 60 i 80 mm

-pojedyncze i wielokrotne

Puszki wielokrotne Φ60, głębokie

-dostosowane do montowania w warstwie docieplenia budynku

Puszka instalacyjna do systemów docieplających prod. Kopos

Puszka instalacyjna z płytką montażową do systemów dociepleń prod. Simet

-dostosowane do montowania do pustych ścian (płyty gipsowo-kartonowe, płyty cementowe, płyty wiórowe, itp.)

Puszka głęboka przystosowana do montażu w płytach gipsowo-kartonowych

-dostosowane do łączenia z sobą w celu zamontowania większej liczby gniazd lub łączników

Puszki głębokie do łączenia, prod. Pawbol

Rury instalacyjne

Rury- stosowane do prowadzenia przewodów w instalacjach podtynkowych lub natynkowych, oraz do wykonania przepustów oraz osłon dla przewodów i kabli

-rury elastyczne karbowane (peszel) opisywane są średnicą zewnętrzną (od 14 do 50mm) i wewnętrzną np.rura RKLF 20/16, najczęściej sprzedawane w zwojach o długościach 25,50 i 100m

Rura elastyczna karbowana (peszel) Elektroplast Stróża

Rura elastyczna wzmocniona spiralą Scame

Rura elastyczna dwuścienna Kopos

-rury sztywne- mogą być w wersji RL oraz bardziej wytrzymałe mechanicznie RC, opisywane średnicą zewnętrzną w wielkościach od 13 do 50 mm np. RL28. Rury najczęściej występują w odcinkach 3 metrowych.
Rury mogą być jednostronnie wyposażone w kielich służący do ich łączenia ze sobą RLK.

Rura elektroinstalacyjna sztywna

Akcesoria do montażu i łączenia rur sztywnych

-rury dwudzielne- najczęściej stosowane w celu ochrony kabli ułożonych w ziemi, umożliwiając zamontowanie osłony już po ułożeniu kabli lub przewodów

Rura osłonowa dwudzielna

-rury termokurczliwe-służą do izolowania, ochrony przed wilgocią, zabezpieczenia mechanicznego i identyfikacji przewodów, charakteryzowane są kolorem, średnicą wewnętrzną przed skurczeniem oraz średnicą wewnętrzną po całkowitym skurczeniu, ewentualnie podawany jest też współczynnik skurczu, np. 2:1 lub 4:1 ; rury występują jako cienkościenne, pogrubione i grubościenne

Rury termokurczliwe

Koryta instalacyjne

Koryta instalacyjne (kanały, listwy)-służą do prowadzenia przewodów elektrycznych i teletechnicznych oraz umieszczania dodatkowego osprzętu, najczęściej mają kształt prostokątny (od bardzo małych wymiarów do dużych), ale występują też kształty zaokrąglone czy też listwy przypodłogowe z kanałami do prowadzenia przewodów

Koryto instalacyjne Kopos od

Koryta instalacyjne TTPlast

Koryta drewnopodobne na specjalne zamówienie Elektroplast Stróża

W rozdzielnicach chętnie stosowane są koryta grzebieniowe

Rozdzielnice budowlane

Rozdzielnice budowlane zapewniają zasilanie w energię elektryczną na placach budowy, obiektach remontowanych, targowiskach, festynach, imprezach plenerowych, kempingach i obiektach tymczasowo zasilanych.

Rozdzielnica typu ROS prod. Spamel

-rozdzielnice budowlane ze względu na warunki ich eksploatacji powinny wykazywać wysoką odporność na czynniki zewnętrzne, takie jak: kurz, pył i wilgoć
-rozdzielnice budowlane w obudowach metalowych mają najczęściej klasę szczelności IP 44, zaś w obudowach termoutwardzalnych IP 66
-dodatkowym parametrem charakteryzującym obudowy rozdzielnic budowlanych jest klasa odporności mechanicznej IK
-należy tak rozmieścić rozdzielnice na placu budowy, aby odległość między odbiornikiem prądu a rozdzielnicą nie była większa niż 50 m

Podstawowe wyposażenie rozdzielnicy budowlanej:
-obudowa termoutwardzalna/metalowa – o odpowiednich do potrzeb wymiarach,
-rozłącznik izolacyjny (wyłącznik główny) do 630 A,
-wyłączniki nadprądowe,
-wyłączniki różnicowoprądowe, 30 mA
-gniazda wtyczkowe do 63 A,
-rozłączniki izolacyjne do 400 A,
-układ pomiaru trzyfazowego – bezpośredni lub pośredni

Złącza energetyczne

Złącze to skrzynka, w której przyłączono instalację danego obiektu do sieci elektroenergetycznej. W skrzynce tej znajduje się główne zabezpieczenie instalacji obiektu i często licznik rozliczeniowy. Złącze może być zasilane kablem (przyłącze kablowe) lub przewodem z linii napowietrznej (przyłącze napowietrzne).
Typowe złącza kablowe:
ZK1, ZK2, ZK3 - kolejne oznaczenie zależne od liczby rozłączników lub podstaw bezpiecznikowych znajdujących się w złączu.
Jeśli w złączu przewidziane jest urządzenie do pomiaru energii elektrycznej to nazywamy je kablowo -pomiarowym.

Rodzaje złączy kablowych

Oznaczenia złączy różnych producentów mogą się różnić.

Złącze ZK-2 prod. Prosper

Jeśli w złączu znajduje się miejsce na urządzenie pomiarowe to złącze nazywamy pomiarowym

Złącze kablowo-pomiarowe ZKP-3 prod. Emiter

Łączniki instalacyjne

Łączniki instalacyjne służą do sterowania oświetleniem i innymi odbiornikami o niewielkich mocach (dzwonki, żaluzje itp.)
-to przede wszystkim łączniki o dużych łatwych do manipulowania klawiszach lup panelach dotykowych o kształtach i barwach, które można w łatwy sposób dopasować do wystroju wnętrz.
Łączniki instalacyjne mogą występować w w wersji podtynkowej (mocowane w puszkach instalacyjnych) lub natynkowej:

Łącznik jednobiegunowy natynkowy

Łącznik świecznikowy podtynkowy

Ze względu na zastosowanie rozróżniamy łączniki instalacyjne:

-jednobiegunowe-załączanie i wyłączanie prądu w jednym przewodzie obwodu

symbol

schemat

Simon 54 Premium, mechanizm + ramka

Schneider Asfora, mechanizm bez ramki

-dwubiegunowe-załączanie i wyłączanie prądu w obu czynnych przewodach obwodu

symbol

schemat

Hager Lumina2, mechanizm bez ramki

-świecznikowe (szeregowe)

symbol

schemat

Simon 54 Premium, mechanizm bez ramki

Schneider Asfora, mechanizm bez ramki

Simon Aquarius, natynkowy, hermetyczny

Simon 54, potrójny, mechanizm bez ramki

-schodowe-załączanie i wyłączanie odbiornika (odbiorników) z dwóch miejsc

symbol

schemat

Simon 54 Premium, pojedynczy, mechanizm z czarnym klawiszem, bez ramki

Simon 54 Premium, podwójny, mechanizm z klawiszami bez ramki

-krzyżowe-załączanie i wyłączanie odbiornika (odbiorników) z więcej niż dwóch miejsc (współpracuje z łącznikami schodowymi)

symbol

schemat

Simon 54 Premium, mechanizm z klawiszem bez ramki

Simon 54 Premium, podwójny, mechanizm z klawiszami bez ramki

-żaluzjowe-pozwala na łączenie w dwóch oddzielnych obwodach, ale uniemożliwia łączenie ich jednocześnie

Symbol graficzny

schemat

Simon 10, moduł z klawiszami

Schneider Asfora

Schneider Sedna, mechanizm z klawiszami

-przyciski-załącza odbiornik tylko w momencie nacisku na przycisk,łącznik monostabilny

symbol

schemat

Simon 54, przycisk do sterowania oświetleniem, pojedynczy, mechanizm bez ramki

Przykładowa kolorystyka łączników serii Simon 54 Premium

Gniazda i wtyczki

Gniazdo i wtyczka tworzą razem łącznik wtykowy-służą do podłączania do obwodu elektrycznego odbiorników ruchomych i przenośnych.
Gniazda ze względu na sposób montażu można podzielić na: podtynkowe, natynkowe, montowane w kanałach kablowych, tablicowe i przenośne.

-gniazda i wtyczki 1-fazowe - prądy znamionowe do 16A (przemysłowe mogą mieć prąd znamionowy 32A),

Różne typy gniazd i wtyczek stosowanych na całym świecie

W Polsce obowiązuje system gniazd i wtyczek typu E, tzn. okrągłe bolce robocze o średnicy 4 lub 4,8mm we wtyczce oraz okrągły bolec ochronny w gnieździe.